Ekonomik Sistemler


      Ülkeler farklı farklı sistemler uygulamaktadır. Birçok farklı sistemler olmasına rağmen ekonomik sistemlerin ortak bir amacı vardır. Tüm ekonomik sistemlerin ortak amacı sınırlı olan doğal kaynaklar ile insanların ihtiyaçlarını karşılayabilmektir. Ekonomik sistemlerin biçimlenmesinde doğal kaynaklar iklim, toplumun yaşam tarzı, tarihsel gelişim ve inançlar gibi faktörler etkilidir. Belli başlı ekonomik sistemler ve özellikleri şöyledir:

 

1. Sosyalizm :

 

Ekonomik ya da ideolojik manada sosyalizm karmaşık bir kavram ve farklı tanımlamalara açık olmuştur. Ekonomik manada sosyalizm üretim araçlarının devletin elinde bulunması ve çalışan kitlelerin de denetleme mekanizmasında bulunduğu bir sistemdir. Ancak sosyalizmin çok çeşitli uygulama biçimleri olduğu için keskin manada bir tanımı yapılamamaktadır.

 

2. Kapitalizm :  

 

Kapitalizm denilince akla gelen ilk kavramlardan biri sermayedir. Sermaye, insan eliyle ya da doğal olarak bulunan alet, maden, fabrika vb. her türlü üretim araçlarına verilen addır. Kapitalizm ise beşeri ya da doğal üretim araçlarının özel mülkiyet elinde bulunması ve kişisel kazanç için kullanıldığı ekonomik sistemin adıdır. Kapitalizm sisteminin en önemli kavramları şunlardır:

 

- Özel Mülkiyet : Kişinin bir malı alma, kullanma ya da saklama hakkına sahip olmasıdır.

- Veraset : Miras yoluyla mal edinmek ya da başkalarına malları miras yolu ile bırakma hakkıdır.

- Özel Teşebbüs : Çeşitli alanlarda girişimde bulunma özgürlüğüdür.

- Rekabet : Yüksek verim ve kalite için en önemli unsurlardandır.

- Kar Amacı : Kapitalist sistemde en önemli amaçtır.

 

3. Karma Ekonomi :

 

Karma ekonomi kapitalizme yakın, sosyalizm ve kapitalizm arası bir sistem olarak tanımlanabilir. Kapitalizmde kişisel çıkarlar, sosyalizmde toplumsal çıkarlar ön planda tutulur. Karma ekonomi ise kamu yararı gözetilerek kişisel çıkarların sağlanması esasına dayanır. Ancak kamu yararı kişisel çıkarlardan bir adım öndedir.

 

4. Merkantalizm :

 

16. yüzyılda ortaya çıkmış bir ekonomik sistemdir. Bu sistemin temel ilkeleri içerisinde en önemli yeri para miktarını artırmak gelmektedir. Maden rezervini artırmak milli servet açısından çok önemli görülmektedir. Ekonomik faaliyetlerin idaresinde devlet etkin durumdadır. Dış ticaretin temelini ülkeye değerli maden sokma düşüncesi oluşturur. Merkantalizmin İngiliz, Alman ve Fransız olmak üzere üç çeşidi vardır.

 

5. Fizyokrasi :

 

Toplumların doğal süreç içerisinde doğal kanunlar çerçevesinde yönetilmesi düşüncesine dayanır. Tarımsal üretime büyük önem vermektedirler. Bu düşüncede gelirin kaynağı olarak tarım görüldüğü için verginin de yalnız tarımsal üretimden alınması gerektiği düşüncesine dayanır.

Ekonomik Sistemler Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz

 Son Yazılar FriendFeed

Duyurular

Bizi Facebook’ta bulun!

Bizi Twitter’de Bulun!

Anket

"TDK"nin selfie kelimesine karşılık olarak önerdiği "özçekim" kelimesini beğendiniz mi?

Sonuç Gör

Loading ... Loading ...

Son Yorumlar